Wesołą nowinę ogłaszała Toruniowi dzwoniąca arystokracja

Wesołą nowinę ogłaszała Toruniowi dzwoniąca arystokracja

Szymon Spandowski

Aktualizacja:

Nowości Dziennik Toruński

Tomasz Jaworski obok Trąby Bożej, która odezwie się na rezurekcję

Tomasz Jaworski obok Trąby Bożej, która odezwie się na rezurekcję ©Adam Zakrzewski

Wielkiego Jana uśmiercili Niemcy, Thornan robi dziś karierę w Szwecji. Z wielkiej dzwoniącej kiedyś w Toruniu trójki w niedzielę odezwie się tylko Trąba Boża.
Tomasz Jaworski obok Trąby Bożej, która odezwie się na rezurekcję

Tomasz Jaworski obok Trąby Bożej, która odezwie się na rezurekcję ©Adam Zakrzewski

- Tuba Dei składa się w 78 procentach z miedzi, a w 22 z cyny. Cyna daje piękno głosu, zaś miedź siłę - tłumaczy Tomasz Jaworski, członek konfraterni dzwonników wprawiających w ruch największy średniowieczny dzwon w Polsce.
[break]
Licząca ponad 500 lat toruńska Trąba Boża, mimo swoich królewskich rozmiarów: dwóch metrów wysokości, ponad dwóch metrów średnicy i siedmiu ton wagi, nie zajmuje głównego miejsca w wieży kościoła Świętych Janów. Znajduje się na uboczu.
- Obok wisiał podobny dzwon, mniejszy, ale za to starszy, bo pochodzący z 1437 roku - dodaje Tomasz Jaworski. - To on zresztą był pierwszym głównym dzwonem staromiejskim i do niego zostało dostrojone brzmienie Tuba Dei.
Starszy brat ważył cztery tony, podobnie jak Trąba Boża, wprawiany był w ruch siłą nóg i słychać go było jeszcze przed wojną. Podczas okupacji Wielkiego Jana uśmiercili Niemcy, masowo rabujący wtedy kościelne dzwony. - Był zbyt wielki, aby mogli go ściągnąć, zatem został zniszczony na miejscu - mówi Tomasz Jaworski. - Przez to jego śladów nie ma w archiwum w Norymberdze, gdzie znajduje się dokumentacja wielu innych skradzionych dzwonów.
Zorganizowani Niemcy, poza archiwum, stworzyli również w czasie wojny cmentarzysko dzwonów, jak nazwano później wielkie ich składowisko pod Hamburgiem. Nie zniszczyli go, zatem po wojnie część dzwoniącego mienia udało się odzyskać. Wielkiego Jana tam naturalnie nie było, do dziś w wieży kościoła Świętych Janów pozostało po nim puste honorowe miejsce i resztki zamocowań.
Jan nie jest jednak jedynym wielkim dzwonem, jaki swoim biciem oznajmiał kiedyś Toruniowi radosną wielkanocną nowinę. Wśród sporej liczby zrabowanych na przestrzeni ostatnich wieków miejskich dzwonów na uwagę zasługuje szczególnie jeden - Thornan. Wisiał w wieży kościoła św. Jakuba. Zabrali go Szwedzi w 1703 roku, w odróżnieniu od Niemców, swojego historycznego łupu nie przetopili, lecz zabrali do kraju. Dziś Thornan, największy średniowieczny dzwon w Szwecji, odzywa się z wieży katedry Uppsali.
Zamiast wielkiej trójki, mamy zatem w Toruniu jednego dzwoniącego arystokratę z najwyższej półki. Trąba Boża, którą będzie można usłyszeć w Wielkanoc, jest jednym z trzech dzwonów w Europie poruszanych siłą nóg, a nie rąk. Pozostałe kołysane dzwony znajdują się w Pradze i Paryżu.
Tuba Dei, w czasach masowo wkradającej się do kościelnych wież automatyzacji, należy także do nielicznego grona dzwonów, które posiadają swoich dzwonników. Toruńska konfraternia składa się głównie z pracowników UMK, jej członkowie współpracują m.in. z drugim takim stowarzyszeniem w Polsce, bractwem dzwonników od młodszego krewnego Trąby Bożej, krakowskiego Zygmunta.

Czytaj treści premium w Nowościach Dziennika Toruńskiego Plus

Nielimitowany dostęp do wszystkich treści, bez inwazyjnych reklam.

Komentarze (5)

Dodajesz komentarz jako: Gość

Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

Liczba znaków do wpisania:

zaloguj się

Autor komentarza nie dodał zdjęcia

Anna (gość)

Zgłoś naruszenie treści

Dlatego że PO-wski Minister kultury Zdrojewski ma ważniejsze sprawy na głowie . Zajmuje się polityką i kolejnymi wyborami.

Autor komentarza nie dodał zdjęcia

Jan2 (gość)

Zgłoś naruszenie treści

Z roku 1386.

Autor komentarza nie dodał zdjęcia

Pol (gość)

Zgłoś naruszenie treści

Dlaczego nikt nie wystapi do Szewcji o oddanie skradzionego dzwona !!??

Autor komentarza nie dodał zdjęcia

Pol (gość)

Zgłoś naruszenie treści

z roku 138 ?? wtedy nie bylo jeszcze Polakow ani Polski !!!

Autor komentarza nie dodał zdjęcia

Jan2 (gość)

Zgłoś naruszenie treści

Dadam, że najstarszy ZACHOWANY dzwon w Toruniu jest z roku 138
i wisi w kościele NMP.

Najnowsze wiadomości

Zobacz więcej

Najczęściej czytane

Warto zobaczyć

Wideo